Ӱчашат йылме - юрист швед



Ик йылме гыч икымше йодышлан ӱчашымаш лийын, тудын азапше лиге нацийын арбитраж луктынОтролаште илыше калык-влакын йылмыштым да финляндийыште аралалтеш йодеш ӱмбалне суверенитетшым налын, но гарантийым пуышо да тӱнямбал лийын, шке калык тӱвырашт дене кӧнеда умбакыже шуяш манын, финн культурым кудалтыме гай лудалтеш шот дене лӱдыкташ ассимиляций островитянин насильственный. 1809 ий марте швед йылме чекыште верланыше колонийлаште лиеш. Туге гынат, ий ӱмбалне тыныс договорыш логалеш 17 идым тергымаш фридрихсгамский отро деч кораҥмаш 1809 швеций, финляндий дене пырля, кугыжан российыште. Финляндий княжестве-влакын автономийын кугурак лиймеке, ты шотышто йылме Россий Империй отролаште верланен.

1856 ий 18 апрельыште парижысе договор шотышто, крымсский сар мучашлыде, у британий пеҥгыдемдыме шкеныштын дене чоҥымо отро российыште деч йодеш.

Тиде положений колышташ лиеш, 1908 ийыште демилитаризовать безуспешный отро-влак тӧчат гынат вашталтыш уло. Туге гынат, 1914 ийыште, икымше тӱнямбал сарын тӱҥалтыш, англичан да руш отрола российыште правительстве савыра негызым сар жапыште пуштынат вӱдйымал пушым вӱдыш кучылташ. Декабрь 1917 ийыште, октябрь революций деч кодшо, финн парламентын манын увертарен кызыт финляндийыште посна кугыжаныш улеш, кугыжаныш чотан принцип ӱжеш.

Тудо шыже, шке ыштыме аландец, шекланен, нуно у семын, да кандыра финскость нерген ойла анти-Шведскость финляндийыште.

Тиде жапыште, шотыштат кӱшнӧ отрошто илыше 90 швед ну а шкеже, военнослужащий дислоцировать негыз, Финляндий материкысе дене таҥастарымаште, шагалрак швед йылме гыч латвич кушто лийынат. Йылме дене таҥастарымаште, ятыр социал тыгак финляндийыште пытартыш коло ий пӱсылык начаремеш. Аландец' автоном веле ыле да Финляндийысе россий империй гыч лекме деч Кугу состав вашмут лийын, нунын деке могай кылжым шымленыт шагал, швеций да йодеш дек уша. Демократизаций оза лийын озабочивать чапланыше Швеций Швеций йоча-ге гынат, тудын нерген шукерте кабинет консерватив налаш лиеш мо манын, жап коклаште революций пашаже швед темын. Тидын шотышто, швеций налын либерал у премьер-министр, да кабинетыштыже икымше социалист. Онго активист-влак гынат, кудывечыште кугыжан деке лишыл, швед энтузиазмлан эҥерташ аландец титаклаш шотышто тичмаш лийын, 1916 ийыште активист-влак политик-влак шке значенийыштым йомдарат, корольжо густав тӱнґ да мут мучашыште да чаманен ойлаш яра пукшен аландец ӱшанъеҥже-влак v. Нимат Либерал, икымше тӱнямбал сар ий гыч швеций кумылан улшо чыла вӱдышӧ кеч изиш пытартыш социалист, политик мо лийын авантюрист король тудын дене келшышын, тӱрыс жапыште активист-влак кабинет дене кылдалтше. Финн граждан сар, 1918 ийыште январьыште тӱҥалын, янлык тиде ситуаций ок вашталт. Социал-демократ партий гыч лийде шиялтара ий ончылий революционер, чаманыше лий да, но социализм республик-влак ушем финляндийыште шуаралтын. Коалиций правительствыште нуно йолташыж дене, либерал, финляндий правительствын ош чамане вашке ямде лиеш, но тиддеч посна финн да нуным шукырак лиеш инансыр нуным коллега-влак манам. Тиде номер-социалист финляндийыште, fennomans ок лиеш тудо тале, утларак швед-влак гай чучеш либерал-консерватор, нуным кучылт политик-влак шке тушман семын ончаш тӱҥалыт. Граждан-влак шотышто граждан сар нерген уверым шекланен лишемеш боец преувеличенный но лектышыже, швед направлений экспедиций изи теҥыз, тудын ӱшаныме еҥже лий эвакуироватлаш граждан, шонем.

Уло мом калыклан эвакуироватлымаш нимогай тынысым тыланен, пашам ыштымым чарнен да кугешнымашым а сарзе вий семын ваш пижыч флотоводец тӱня отрош кодеш.

Очыни, ятыр утларак активностьым деке шӱман улшо комсоставым мо, министр социализм деч аралалтман, тудо, шке черетыштыже, ятырлан сайрак лиеш ӱшанен мешая, коллегыже-влак шарналтен, тудын деч почеш кабинетше. Чылалан раш, кокла могай член степенян заседанийыштыже министр кабинет кабинет весыже колыштеш, нунылан эсогыл ойленат ала мо. Стокгольм татым шотлена кертын огыл гын, чыланат, манаш лиеш, вучен порышонымашан правительстве сарзе-теҥыз офицер.

Тудо правительствыште ваас ошыжым ужам,-тӱрлӧ.

Кочо нунын гыч лийше-швецийыште социализм ваштареш восстаний полыш укелан кӧра, поро да сай кумылжо нерген увертара йылме угыч налме, шуко швед офицер, ош поро кумыл тудо финляндий деке лишыл вӱдышӧ лияш полша толын. Мланде ош финн правительствын лийын войска-влак швед-влакын пудыранымаш толыт, Швеций инансыр обороно министр да Социализм. Немыч сарзе-теҥыз войска-влак швед-влакын йылме вий дене йодмаш-влакым кызытак кораҥдаш. Швед вӱдышӧ социал-демократ, Яльмар Брантинг, тӱнямбал правам ойырен налмыж дене точкыш яндар йодышым ончен шинча. Тиде экстремал семын онча позиций кабинет яндар финляндийыште, швецийыште, финляндийыште да почеш отрола але ӱчашымаш шотышто права дене пайдаланен. 1921 ийыште, адак гынат, калыкын икоян улмыжым ончыктышо да мом шонет отро-влак 90 процент нунын гаяк лияш манын палемден швеций чӱкташ нацийын лиге швеций, Финляндий йылме суверенитетышт кодеш йымалне мо уло, тудо чӱчкыдын мастарлыкыштым приписываться Париж министр, Карл Энкель, тыгак финляндийыште могай нацийын йодыш уло акым колтымаште англичан йылме презентаций. Посланник заслуги японийыште тыгак Финн приписываться, профессор Г. Рамстедт, тудын деч япон делегаций палемден кертеш лиге наций, йылме шотлалтеш, тӱҥ шотышто, кӱрылтде архипелаг, кудыж дене тудым ушен Финляндий, да молыштат, молан манаш гын, нуным вӱдыш теҥыз пундаште швеций деч ойыра. Японийыште кучедалмаш-влак полшымо дене тыгай шке интересше лийын прецедент отро-влак океан, садланжат тудо кӱлешан да финляндийыште полышым пуа.

Шонымашет ден швеций коклаште кылым кучаш йӧсылык лийын системе финляндий кыдалне 1930-х годов, кунамрак пеҥгыде наций-влак кокласе шайбан утен кумыл власть лушкен.

Йылме лудын, келшен илаш лиеш але нацист германийын совет союз тергымаш йымак логалеш, швеций да йот эл паша шотышто министр темлена сандлер лачак аныклыме могай уло садлан отро-влак нейтралитет нерген шукияш политике швецийыш. Гайсин планым пеҥгыдемдыме ыле, но мучаш мучаште, Швеций участвоватлаш шонен отро-влак ок арале. Чылан культурный автономийым пуэныт, 1920 ийыште финляндийыште да политикыште кумдан йылме. Тидын шотышто мер Нацийын лиге, швед йылме да тӱвырам аралымаште могай йодмашетым шуктем. 20-элыштат, финляндийыштат сайын шотлен суверенитетше гай лийын, эсогыл шерге, чот кугемдыме кӱшеш островитянин. Наций-влак шотышто швеций дене пырля келшен лиге гыч разочарованийже сита, швед йылме статусым демилитаризованный вариантым 1930 ийыште, финляндийын да чумыр пура да икмыняр жап гыч кокымшо тӱнямбал сар деч вара чучо, Финляндийыште тиде провокаций шотышто йылме вашталтышым умыло: 'швед провинций финляндийыште мланде"к"автономий финляндийыште верланен.